Mehmanxana (Otel) şəbəkələri

mehmanxana otel sebekeleri
Turizm

Mehmanxana (Otel) şəbəkələri

Mehmanxana (Otel) şəbəkələri

Otelçiliyin inkişafında mehmanxana şəbəkələri mühüm əhəmiyyət kəsb edir.  Mehmanxana şəbəkəsi dedikdə bir mərkəzdən idarə olunan yerləşmə müəssisələri qrupu nəzərdə tutulur.Bu,özündə eyni  xidmət səviyyəsi göstərən, dizaynda və müştərilərə xidmətdə oxşar olan mehmanxana müəssisələrini birləşdirir.Bir qayda olaraq,bir mehmanxana şəbəkəyə daxil olan digər bütün mehmanxanaları təmsil edir.

Mehmanxana şəbəkələri texniki-material bazasının və xidmət səviyyəsinin eyniliyinə riayət edirlər.Şəbəkə bir və ya bir neçə ölkədə mehmanxana müəssisəsi aça bilər. Müəssisə şəbəkəyə françayz müqaviləsi əsasında tam hüquqlu üzv kimi daxil ola və ya bir korporasiyanı idarə etmək üçün müqavilə imzalaya bilər.

Hal-hazırda ümumi nömrə fondu təxminən 2 000 000 olan 100-dən artıq mehmanxana şəbəkəsi mövcuddur. İlk mehmanxana şəbəkələrindən biri əsası 1927-ci ildə Konrad Hilton tərəfindən qoyulmuş “Hilton”dur. Hazırda qərargahı Beverli-Hilzdə (ABŞ-ın Kaliforniya ştatı) yerləşən “Hilton” öz xidmətləri olan bir neçə şəbəkədən ibarətdir. Dünyanın ikinci nəhəng mehmanxana şəbəkəsi olan “Holiday-İnn” isə 1952-ci ildə Kemmons Uilson tərəfindən yaradılmışdır.

İkinci dünya müharibəsindən sonra kiçik mehmanxanaların birləşərək təmərküzləşməsi və vahid mərkəzdən idarə olunması prosesi sürətlənir və yeni-yeni mehmanxana şəbəkələri yaranır.

XX əsrin 50-ci illərindən etibarən mehmanxana sənayesindəki idarəetmə strukturunda işin təşkilinin əsas iki modeli təsdiqlənmişdir.

ritz mehmanxana otel sebekesi I model-Ritz mehmanxana şəbəkəsi modelidir ki, bu da  məhşur İsveçrə sahibkarı Sezar Ritzin adını daşıyır.Dünyanın bir şox məhşur otelləri onun adı ilə bağlıdır.Bu model Avropa nəzakət və zadəgan ənənələrinə əsaslanır.Mehmanxana şəbəkəsinin adı özündə dəbdəbə və kamilliyi təcəssüm etdirir.Şəbəkəyə daxil olan 36 otel (20-si ABŞ-da, 16-sı Avstraliya, Meksika,Koreya, İspaniya, Sinqapur, Honq Konq, Bali adalarında yerləşir) müştərilərə 24 saat xidmət göstərir. Ritz modelinə nümunə kimi Moskva şəhərindəki “Palas-otel”i göstərmək olar
holiday inn mehmanxana otel II model Holiday Inn” mehmanxana şəbəkəsidir.Bu modeldə müştərilərin ehtiyac və arzularının ödənilməsinə üstünlük verməklə xidmətin yüksək standartlarına (otelin hər hansı bir ölkədə yerləşməsindən asılı olmayaraq) riayət olunur. Bu şəbəkə üzrə fəaliyyət göstərən göstərən mehmanxanalara aşağıdakı tələblər qoyulur:

-mehmanxanada istifadə olunmuş üslubun vəhdəti (memarlıq və interyer baxımından);

-mehmanxana nişanlarının və reklamlarının eyniliyi;

-geniş və funksional vestibül (holl);

-daimi müştərilər üçün nəzərdə tutulmuş nömrələr;

-müştərilərin cəld və çevik qeydiyyatı;

-səhər yeməyi-“İsveç masası”

-mehmanxanada konfrans-hollun olması;

-əlverişli tariflər (qiymətlər) siyasəti;

-marketinq,kommunikasiyalar xidməti və idarəetmənin mərkəzləşdirilməsi.

Dünyada mövcud olan mehmanxana nömrələrinin 50%-dən çoxu bu şəbəkənin nəzarətindədir.

I və II modellərlə yanaşı III model də mövcuddur.Bu model “Könüllü”adlanır.Bu modelə görə eyni ticarət nişanı altında,hansı ölkədə yerləşməsindən asılı olmayaraq,oxşar əlamətlər üzrə,bir standart və xidmətlərə riayət edərək mehmanxanalar birləşir(“Best Western”,”Romanite Hotels” və s.).Mehmanxanalar vahid fonda üzvlük haqqı ödəyirlər ki,bu vəsait birləşmiş reklam və marketinq fəaliyyətinə sərf olunur.Mehmanxanaların maliyyə və idarəetmə müstəqillikləri tamamilə saxlanılır.

Beynəlxalq Mehmanxana Assosiasiyasının məlumatına görə dünyada 8 mindən çox mehmanxana vardır ki,onların da təxminən 70 %-i Avropa və Şimali Amerikada yerləşir.Dünyadakı mövcud mehmanxana şəbəkələrinin böyük bir qismi ABŞ-a məxsusdur.

Bu,lüks dərəcəli mehmanxana şəbəkələri olan “Hyatt”,”Hilton”,”West İnn” və orta dərəcəli mehmanxana şəbəkələri olan “Şeraton”, ”Holiday  İnn”,”Mariott”,”Ramada” və başqalarından ibarətdir.Bunlardan dünyada məşhur olan mehmanxana şəbəkələrindən aşağıdakıları qeyd etmək olar:

-“Accor”(Fransa)-700 mehmanxana,80 000 nömrə;

-“Transthouse Fort”(Böyük Britaniya)-800 mehmanxana,75 000 nömrə;

-“Club Meditrans”(Fransa)-243 mehmanxana,61 000 nömrə.

Ötən əsrin 50-ci illərindən başlayaraq aviaşirkətlər də öz mehmanxana şəbəkələrini yaratmağa başlayırlar.Məsələn.”Pan American Airways” şirkətinin “İntercontinental Hotels” adlanan filialları Venesuela, Braziliya, Uruqvay, Çili, Kolumbiya, Meksika və Latın Amerikasının digər ölkələrində yaranır.   Aşağıdakı cədvəldə dünyada mövcud olan ən iri mehmanxana şəbəkələri haqqında məlumat verilmişdir:

No Mehmanxana şəbəkəsinin adı Mənzil-qərargahın yerləşdiyi şəhər, ölkə Nömrələrin sayı Mehmanxa-naların sayı
1. HFS İNK Parsippani,ABŞ 490 000 5300
2. Holiday İnn Worldwide Atlanta,ABŞ 386 323 2260
3. Best Western International Feniks,ABŞ 295 305 3654
4. Accor Evri,Fransa 279 145 2465
5. Choice Hotels International Silber Srinqs,ABŞ 271 812 3197
6. Mariott International Vaşinqton,ABŞ 251 425 1268
7. ITT Sheraton Corp Boston,ABŞ 130 528 413
8. Promus Cos Memfis,ABŞ 105 930 809
9. Hilton Hotels Corp Beverli-Hilz 101 000 245
10. Carlson Hospitality Worldwide Minneapolis,ABŞ 91 777 437
11. Hyatt Hotels/Hyatt International Çikaqo,ABŞ 80 598 176
12. Inter-Continental Hotels London,Böyük Britaniya 69 632 193
13. Hilton International Uatford,Böyük  Britaniya 51 305 160
14. Grupo Sol Meliq Palmade,

Malyorka,

İspaniya

47 371 203
15. Forte Hotels London,Böyük Britaniya 46 847 259

 Accor –mehmanxana biznesi üzrə dünya lideridir.Fransız şirkətlər qrupu olan Accor turizm ,mehmanxana və kooperativ xidmət sahəsində fəaliyyət göstərir. Əsası

1983-cü ildə qoyulmuşdur və Novotel, İbis, Merkur və Sofitel şəbəkələrini əhatə edirdi.Accor şəbəkəsi yeni otellərin açılması ,yeni brendlərin təmsil olunması və ən mütərəqqi dizayner və arxitekturlarla işbirliyi ilə diqqət çəkir.Nəzərdə tutulur ki, 2015-ci ilə qədər Accor şəbəkəsinin otel nömrələrinin sayı 700 minə çatacaq.

  Best Western International- təxminən 80 ölkədə 4195-dən çox oteli əhatə edən ən böyük mehmanxana şəbəkələrindən biridir.Qərargahı Feniksdə(ABŞ) yerləşən şəbəkənin təkcə Şimali Amerikada 2000-dən artıq oteli fəaliyyət göstərir.Best Western özündə xüsusi şarma və yüksək səviyyəli xidmət standartlarına malik olan müstəqil otelləri birləşdirir.Bu şəbəkənin əsası 1946-cı ildə mehmanxana biznesində 23 illik təcrübəsi olan M.K.Quertin tərəfindən qoyulmuşdur.2006-cı ildə mehmanxana şəbəkəsi 60 illiyini qeyd etdi.1976-cı ildə Best Western Meksikada, Avstraliyada və Yeni Zellandiyada da otellərin açılmasına başladı.1979-cu ildə mehmanxana şəbəkəsində 15 milyon qonaq ziyarət etmişdi.

   Mariott İnternational- Amerikan mehmanxana şəbəkəsi olan Mariott İnternational dünyanın ən böyük beynəlxalq korporasiyalarından biridir. Əsası 1927-ci ildə gənc amerikalı Con Mariott və həyat yoldaşı Elis tərəfindən Vaşinqtonda  qoyulmuşdur. .Hal hazırda şəbəkənin ABŞ-ın 50 ştatında və 57 xarici ölkədə 2000 obyekti, 356 000 nömrə fondu mövcuddur.Mariott şəbəkəsində nömrələrin rezervasiyası beynəlxalq bronlaşdırma sistemi (GDS) və ya internet vasitəsilə həyata keçirilir.Beləliklə təkrar müştərilər üçün genişləndirilmiş proqram olan “qonaqların tanınması” texnologiyası kompaniyanın bütün ticarət nişanlarında tətbiq edilir.

Sheraton-dünyanın ən böyük mehmanxana şəbəkələri siyahısında birinci yeri Hiltonla bölüşdürür.Əsası 1937-ci ildə Ernest Henderson və Robert Mur tərəfindən qoyulmuşdur.İlk otel Sprinqfild şəhərində,Massaçusestts ştatında açıldı.Şəbəkənin adı ilk alınmış otelin adından götürülmüşdür.1968-ci ildə beynəlxalq holding olan ITT tərəfindən alınmış və adı dəyişdirilərək ITT Sheraton olmuşdur.Bu mehmanxana şəbəkəsi ildə 22 milyon qonağa xidmət edir.Sheraton bir neçə sahədə-rezervasiya üçün yeni texnologiyaların istifadəsində ,beynəlxalq bazarda nüfuzuna görə dünya liderlərindəndir.

Beynəlxalq Mehmanxana Assosasiasiyası mehmanxana şəbəkələrini 3 qrupa bölür:

1..Kooperativ şəbəkələr-çoxsaylı müəssisələrə sahib olan mehmanxana şirkətləri;

2.Müstəqil müəssisələr şəbəkəsi-bu müəssisələr birləşərək vahid       bronlaşdırma,reklam,marketinq və s. xidmətlər siyasəti yeridir;

3.İdarəedici xidmətlər göstərən mehmanxana şəbəkələri.

Mehmanxana şəbəkəsinə daxil olan hər bir müəssisə şəbəkə nişanı altında fəaliyyət göstərir. Öz firma nişanlarına ciddi əməl edən mehmanxanaların üstünlüyü ondan ibarətdir ki,onların müştəriləri hansı ölkədə yerləşməsindən asılı olmayaraq bu mehmanxanalarda təqdim olunan xidmətlər haqqında kifayət qədər təsəvvürləri olur.

Son zamanlarda MDB ölkələrində də mehmanxana şəbəkələri yaradılır.1997-ci ilin oktyabrında Moskvada Rusiya mehmanxana şəbəkəsi-“Nord-Hotel” yaradılmışdır.Könüllü olaraq “Altay”, “Baykal”, “Vostok”, “Zarya”, “Ostankino”, “Zolotoy Kolos”, “Turist”, “Yaroslavskaya”, “Zvezdnaya” mehmanxanaları bu şəbəkəyə daxil olmuşdur.

Sabiq SSRİ-də “İnturist” mehmanxana şəbəkəsi mövcud idi.O,1970-ci ildə dünyada 23-cü yeri tuturdu.”İnturist” 27 min nömrəyə malik idi.Bakıda “İnturist” Səhmdar Cəmiyyətinin üç mehmanxanası:”Azərbaycan”, “Moskva” və “İnturist” fəaliyyət göstərirdi.

Avropada mehmanxana şəbəkələrinin,müstəqil mehmanxanalar və restoranlar assosiasiyalarının fəaliyyətinin koordinasiya olunması problemləri ilə Avropa İqtisadi Birliyinin Milli Mehmanxanalar və Restoranlar Assosasiyalarının Konfederasiyası (HOTREK) məşğul olur.

Təcrübə göstərir ki,təkcə mehmanxana şəbəkələrinin inkişafı çoxsaylı turistlərin istək və arzularının ödənilməsini təmin etmir və bu kiçik,müstəqil mehmanxanaların yaranmasına səbəb olur.Bu kiçik mehmanxanalar əsas üstünlüyü təkrarolunmaz xidmətlərə,nadirliyə və qeyri-adiliyə verirlər.Məhz bunları mütəxəssislər XXI əsrin mehmanxanaları hesab edirlər.

Hazırda dünyada 14 milyon nömrəli 350 min yüksək səviyyəli komfort mehmanxana vardır.Son 20 ildə mehmanxana nömrələrinin sayı3-4 faiz artmışdır.Dünya mehmanxana fondunun 45 faizi Avropanın payına düşür.Amerika qitəsində dünya mehmanxana fondunun 35 faizini təşkil edən 5 milyon nömrə vardır.

Dünya mehmanxana nömrə fondunun 14%-nə (3 milyon nömrə) malik olan Asiya regionu bu sahədə 3-cü yeri tutur.Afrika və Okeaniya regionunda dünya mehmanxana fondunun 3%-i yerləşir.

Dünya mehmanxana fondunda liderlik ABŞ(3,5 mln),Yaponiya(1,65 mln), İtaliya(1 mln), Fransa, İspaniya, İngiltərə, Çin, Avstraliya, Avstriya, Meksika, Kanada, Yunanıstan, Tailand, Rusiya, İndoneziya, Türkiyə, İsveçrə, Braziliya, Argentina kimi ölkələrə məxsusdur.

Dünya mehmanxana fondunun artımına görə Türkiyə, Çin, Malayziya, Sinqapur, Mərakeş, İspaniya, Almaniya, Argentina kimi ölkələr liderdirlər.

Mütəxəssislərin rəyinə görə ən yaxşı otellər ABŞ-da fəliyyət göstərir.Onların sayı 40-dan artıqdır.

1968-ci ildən mənzil-qərargahı Parisdə yerləşən “Tişay otelləri” beynəlxalq assosiasiyası fəaliyyət göstərir.Bu assosasiyaya daxil olmaq üçün 3 meyar əsas götürülür:

  1. Qonağı təbii və komfort şərait əhatə etməlidir;
  2. Müasir tələblərə cavab verən xarakterik görünüşlü,qonaqpərvər,rahat və bəzəkli mehmanxana olmalıdır;
  3. Yüksək səviyyəli restoran və mətbəx olmalıdır.

Hal-hazırda Avropanı 329 mehmanxana “Tişyan otelləri” şəbəkəsinə daxildir.Digər böyük mehmanxanalar haqqında məlumat aşağıdakı cədvəldə verilmişdir:

No Mehmanxanaların adı Yerləşdiyi yer Nömrələrin sayı
1. “Sands Hotel” Las-Veqas,ABŞ 6000
2. “Ambassador City Jomtien” Tailand 5100
3. “MGM Grand” Las-Veqas 5005
4. “Excalbiur” Las-Veqas 4032
5. “Flamongo Hilton” Las-Veqas 3642
6. “Las Vegas Hilton” Las-Veqas 3174
7. “The Mirage” Las-Veqas 3049
8. “Monte Carlo” Las-Veqas 3014
9. “TrRasure Island” Las-Veqas 2900
10. “Bally’s” Las-Veqas 2814
11. “Circus Circus” Las-Veqas 2793
12. “Imperial Palace” Las-Veqas 2636
13. “Luxor” Las-Veqas 2523
14. “Hilton Hawaiian Village” Qonolulu(ABŞ) 2523
15. “Stardust” Las-Veqas 2335
16. “New York Hilton” Nyu-York(ABŞ) 2131
17. “Disney Carribbiean Beach Resort” Orlando(ABŞ) 2112
18. “Riviera” Las-Veqas 2109
19. “Disney Dixic Landing” Orlando 2048
20. “Hyatt Regency” Çikaqo(ABŞ) 2033

Göründüyü kimi,dünyanın ən iri 20 otelindən 14-ü Las-Veqasda yerləşir.Las-Veqas dünyanın əyləncə mərkəzi sayılır,şəhərdə 50-dən çox kazino var ki,bunların da çoxu xüsusi tikilmiş mehmanxanaların nəzdində fəaliyyət göstərir.Bu otellərin apatamentləri adi mehmanxana apartamentindən böyükdür,mini-hovuz,böyük ekranlı bir neçə televizoru(peyk kanalları ilə) ,bir neçə hollu, yataq, qonaq otağı, bar və s. mövcuddur.Kazinolu otellərin bir çox nömrələri varlı müştərilər üçün boş saxlanılır.Bu nömrələrin qiyməti sutkaya 1000-25 000 ABŞ dollarına qədərdir.

Dünyada lüks və dəbdəbəli otellərdən başqa qeyri-adiliyi və unikallığı ilə seçilən digər otellər də mövcuddur.

Dünyanın ən möcüzəli və nadir mehmanxanalarından biri Keniya təbii parklarından birində, ağacların üzərində yerləşən “Tree Tops Hotel”dir.Bu mehmanxananın pəncərəsindən vəhşi heyvanların su içməyə yığışmalarına tamaşa etmək mümkündür.1952-ci ildə məhz bu mehmanxanada istirahət edən II Elizaveta Böyük Britaniyanın kraliçası olması xəbərini alır.

      Avstraliyada riflər üzərində inşa edilmiş sualtı mehmanxana vardır.Onun otaqlarının pəncərələri dəniz səviyyəsindən aşağı olduğundan heyranedici mənzərələri seyr etmək imkanı yaradır.

İran körfəzindəki Bəhreyn dövlətində də sualtı mehmanxana yerləşir.6 korpusdan ibarət olan mehmanxana ekzotik dəhlizlərə malikdir.Mehmanxanaya yalnız xüsusi liftlər vasitəsilə düşmək mümkündür.

Hollandiyanın paytaxtında-Amsterdamda dünyanın üzən ən yüksək mehmanxanası yerləşir.Bu beşmərtəbəli “gəmi” Amsterdam limanları arasında hərəkət edir və əsl dəniz gəzintisi təsəvvürü yaradır.

Yaponiyadakı “Capsule Hotel”in otaqları həqiqətən kapsula oxşayır.Otaqlar 1,2-2,2 metr olan pəncərəsiz nömrələrdir.Mebel əşyalarından otaqlarda yalnız yataq və televizor vardır.

Himalay dağlarının ətəyində 13 min metr yüksəklikdə mehmanxana yerləşir.Açıq hava şəraitində bu mehmanxanadan Everest dağına gözəl mənzərə açılır.Bu mehmnaxanada ən populyar sifariş oksigendir,onun dəqiqəsi 1 ABŞ dollarıdır və turistlərə əlavə xidmət kimi təqdim edilir.

Yüksək mehmanxanalardan biri Sinqapurda yerləşən 73 mərtəbəli oteldir.Trinidad və Tobaqo dövlətinin paytaxtı Port-of-Speys şəhərində uçurumun üstündə qayalarda bir mehmanxana yerləşir.Bu mehmanxanaya giriş yalnız onun üstündəndir.

Ginnesin rekordlar kitabına daxil olan “Bürc-əl-Ərəb” yəni “Ərəb qülləsi” dünyada ən hündür yeddiulduzlu oteldir.Onun hündürlüyü 321 metrdir.Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində süni adada inşa edilən bu otel sahildən 276 metr aralıdır.

San-Fransisko (ABŞ) şəhərində yerləşən “Fairmont” otelində ən bahalı, dəbdəbəli, lüks apartament otağın qiyməti 6 min dollardır (1 sutkalıq qiymət).Qonağa sutka ərzində yüksək keyfiyyətli xidmət göstərilir.Avtomobil və sürücü qonağın sərəncamındadır.

Leave your thought here

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir