Qısa cavab: booking engine (rezervasiya mühərriki) turizm saytında axtarışı, qiyməti, bronu və ödənişi real vaxtda idarə edən proqram hissəsidir. Müştəri reys, otel və ya tur axtaranda booking engine sorğunu təchizatçılara (GDS, NDC, bedbank, öz müqavilələriniz) göndərir, cavabları birləşdirir, qiymət qaydalarınızı tətbiq edir və bronu sonda bilet və ya vauçerə çevirir. Bu yazıda booking engine-in necə işlədiyini, hissələrini, növlərini və seçərkən nəyə baxmaq lazım olduğunu izah edirik.
Booking engine nədir
Booking engine müştərinin gördüyü sayt ilə təchizatçıların sistemləri arasında dayanan “mühərrik”dir. Sayt yalnız vitrindir: axtarış formasını və nəticələri göstərir. Hansı reysin boş yeri olduğunu, otaq qiymətinin nə qədər olduğunu, bronun necə yaradıldığını və biletin necə yazıldığını isə booking engine həll edir.
Termin iki mənada işlənir, onları qarışdırmamaq vacibdir:
- Otelin booking engine-i: bir otelin öz saytında birbaşa bron qəbul etməsi üçün modul. Otaqları və qiymətləri otelin özü daxil edir.
- Agentlik və turoperatorun booking engine-i: çoxlu təchizatçının məhsullarını bir axtarışda göstərən sistem. Bu yazı əsasən bu barədədir.
Bir axtarış necə işləyir: 6 addım
- Sorğu: müştəri saytda istiqaməti, tarixləri və sərnişin sayını seçir.
- Təchizatçılara paralel sorğu: booking engine eyni anda GDS-ə, aviaşirkətlərin NDC kanallarına, bedbank-lara və öz müqavilələrinizə sorğu göndərir.
- Nəticələrin birləşdirilməsi: fərqli formatda gələn cavablar vahid formata salınır, eyni reys və ya otel bir dəfə göstərilir, ən sərfəli variant seçilir.
- Qiymət qaydaları: sizin əlavəniz (markup), servis haqqı, endirim və valyuta qaydaları tətbiq olunur. Müştəri yekun qiyməti görür.
- Qiymətin təsdiqi və ödəniş: müştəri seçəndə qiymət və boş yer təchizatçıda yenidən yoxlanır, sonra müştəri bankın təhlükəsiz səhifəsində ödəyir.
- Bron və sənəd: bron yaradılır (aviabiletdə PNR), bilet yazılır və ya otel vauçeri hazırlanır, müştəriyə e-poçtla göndərilir.
Bütün bu addımlar müştəri üçün bir neçə saniyə çəkməlidir. Ona görə booking engine-in sürəti, təchizatçıların cavab verməməsi halında necə davrandığı və qiymət dəyişəndə müştəriyə nə göstərdiyi onun keyfiyyətinin əsas göstəriciləridir.
Booking engine-in əsas hissələri
- Axtarış forması və nəticələr: mobil uyğun, sürətli, filtrlər və sıralama ilə.
- Təchizatçı konnektorları: GDS (Amadeus, Sabre, Travelport), NDC, bedbank-lar (Hotelbeds, GoGlobal və s.), tur operatorları və öz müqavilələriniz üçün inteqrasiyalar.
- Qiymət mühərriki: istiqamət, təchizatçı, aviaşirkət və ya agent üzrə qiymət qaydaları.
- Ödəniş modulu: yerli bankların onlayn ödənişi, 3D Secure, agentlər üçün balans və kredit limiti.
- Bron sonrası modul: bilet, vauçer, dəyişiklik, qaytarma, cədvəl dəyişikliyi bildirişləri.
- Admin panel və hesabatlar: sifarişlər, ödənişlər, təchizatçılarla hesablaşma, mühasibata ixrac.
Booking engine növləri
| Növ | Nə satır və kimə uyğundur |
|---|---|
| Aviabilet | GDS, NDC və aşağı qiymətli aviaşirkətlərin tarifləri. Bilet satan agentliklər və konsolidatorlar üçün. |
| Otel | Bedbank-lar, onlayn platformalar və birbaşa müqavilələr. Otel satan agentliklər və turoperatorlar üçün. |
| Tur və paket | Hazır turlar və ya uçuş + otel paketlərinin avtomatik yığılması (dinamik paketləmə). Turoperatorlar üçün. |
| Çox məhsullu | Aviabilet, otel, tur, transfer, viza və sığorta bir səbətdə. Böyüyən agentliklər üçün. |
İstənilən növ iki kanalda işləyə bilər: B2C, yəni son müştəri üçün sayt, və B2B, yəni sub-agentlər üçün portal. B2B-də agentin öz hesabı, balansı, kredit limiti və komissiya qaydası olur. Ətraflı: B2B agent portalı.
Booking engine sayta necə qoşulur
- Vidcet (widget): axtarış forması mövcud sayta kod parçası ilə əlavə olunur, nəticələr isə ayrıca səhifədə və ya alt domendə açılır. Ən tez yoldur.
- Tam inteqrasiya: axtarış və nəticələr saytın öz səhifələrində, eyni dizaynda işləyir. Müştəri üçün ən rahat variantdır.
- API: booking engine-in imkanları mobil tətbiqə və ya başqa sistemə API ilə verilir.
SEO üçün vacib qeyd: dinamik axtarış nəticələri səhifələri indeksdən çıxarılmalıdır, istiqamət, otel və tur səhifələri isə sabit ünvanlarla axtarışda görünməlidir. Ətraflı: turizm saytları üçün SEO.
Booking engine seçərkən nəyə baxmaq lazımdır
- Sürət: axtarış nəticələri telefonda neçə saniyəyə açılır? Təchizatçılardan biri gec cavab verəndə qalan nəticələr gözləmədən göstərilirmi?
- Təchizatçılar: lazım olan GDS, NDC və otel mənbələri hazırdır, yeni mənbə əlavə etmək nə qədər vaxt aparır?
- Qiymətin dəqiqliyi: ödənişdən əvvəl qiymət yenidən yoxlanırmı, dəyişəndə müştəriyə aydın göstərilirmi?
- Axtarış/bron nisbəti: bəzi təchizatçılar çox axtarış edib az bron edənlərdən əlavə haqq alır. Məsələn, Duffel-də 1 500 axtarışa 1 sifariş nisbəti aşılanda hər əlavə axtarış üçün 0,005 $ ödənilir. Yaxşı booking engine nəticələri keşləyərək bu xərci azaldır.
- Bron sonrası işlər: dəyişiklik və qaytarma sistemdə edilirmi, yoxsa əl ilə?
- Hesabatlar və məlumatlar: satış hesabatları, mühasibata ixrac və müştəri bazası sizə məxsusdurmu?
Tam yoxlama siyahısı: rezervasiya sistemi necə seçilir: 10 sual. Hazır platforma, yoxsa xüsusi sistem sualı üçün: white label, yoxsa xüsusi sistem. Tələblərinizi yazmaq üçün: texniki tapşırıq şablonu.
Booking engine neçəyə başa gəlir
Qiymət təchizatçıların sayından, məhsul növlərindən, B2B funksiyalarından və dizayndan asılıdır. Dünya bazarında hazır platformalar ilk ildə təxminən 2 000 $-dan, sıfırdan xüsusi hazırlama isə 25 000 $-dan başlayır. TT Coders-də layihə 500–3000 ₼, server və dəstək ayda 50–200 ₼ təşkil edir. Ətraflı müqayisə: aviabilet rezervasiya sistemi neçəyə başa gəlir və turizm saytı neçəyə başa gəlir.
Booking engine-in sizin saytda necə işləyəcəyini görmək üçün pulsuz konsultasiyaya yazılın — sistemimizi demo rejimində göstərək. Həllərimiz: aviabilet və otel rezervasiya sistemi.
Tez-tez verilən suallar
Booking engine ilə GDS arasında fərq nədir?
GDS (Amadeus, Sabre, Travelport) təchizatçıların məhsullarını agentliklərə paylayan qlobal sistemdir. Booking engine isə sizin saytınızda işləyən proqramdır: GDS-ə və digər mənbələrə qoşulur, nəticələri sizin qiymət qaydalarınızla müştəriyə göstərir və bronu tamamlayır.
Booking engine-i mövcud sayta əlavə etmək olar?
Bəli. Axtarış forması vidcet kimi mövcud sayta əlavə oluna bilər. Sayt köhnədirsə və ya mobil uyğun deyilsə, booking engine ilə birlikdə yeni sayt hazırlamaq daha səmərəli ola bilər.
Booking engine-də qiymətlər niyə bəzən ödəniş zamanı dəyişir?
Aviabilet və otel qiymətləri real vaxtda dəyişir, boş yerlər də satıldıqca azalır. Ona görə yaxşı booking engine ödənişdən əvvəl qiyməti təchizatçıda yenidən yoxlayır və dəyişiklik varsa müştəriyə aydın göstərir.
Booking engine üçün IATA akkreditasiyası lazımdır?
Booking engine-in özü üçün yox. Amma aviabileti öz adınızdan yazmaq üçün IATA akkreditasiyası lazımdır. Onsuz biletlər konsolidator və ya aqreqator vasitəsilə yazılır, booking engine bu modelləri də dəstəkləyə bilər.
