Turizm saytında onlayn ödəniş: 3D Secure, qaytarma və valyuta

Qısa cavab: turizm saytında onlayn ödəniş bankın təhlükəsiz ödəniş səhifəsi və 3D Secure ilə aparılmalıdır, kart məlumatları sizin serverdə saxlanılmamalıdır. Turizmin özəlliyi isə budur: məbləğ əvvəlcə kartda bloklanmalı, bilet və ya otel təsdiqlənəndən sonra tutulmalıdır. Qaytarmalar, valyuta və agentlərin ödənişi də əvvəlcədən düşünülməlidir. Bu yazıda turizm saytında onlayn ödənişin necə qurulduğunu və nəyə diqqət etmək lazım olduğunu izah edirik.

Onlayn ödəniş necə işləyir

1. Müştəri saytda bronu seçir və “Ödə” düyməsini basır.
2. O, bankın və ya ödəniş xidmətinin təhlükəsiz səhifəsinə yönləndirilir və kart məlumatlarını orada daxil edir.
3. 3D Secure: kartı buraxan bank müştərinin şəxsiyyətini yoxlayır: bank tətbiqində təsdiq və ya SMS kodu.
4. Bank cavab verir: təsdiqləndi və ya rədd edildi. Sayt bu cavabı alır və bronu davam etdirir.

Bu modeldə kart nömrəsi sizin serverə ümumiyyətlə gəlmir. Bu, həm təhlükəsizlik, həm də kart təhlükəsizliyi standartı (PCI DSS) tələbləri baxımından ən sadə və etibarlı yoldur. 3D Secure-un əlavə üstünlüyü də var: saxta kartla edilən ödənişə görə müştəri ödənişi geri tələb edəndə məsuliyyət çox vaxt sizdən kartı buraxan banka keçir.

Turizmin özəlliyi: əvvəlcə blok, sonra tutma

Adi onlayn mağazada məhsul anbardadır. Turizmdə isə yer və qiymət təchizatçıdadır və ödəniş anında dəyişə bilər. Ona görə ən təhlükəsiz ardıcıllıq belədir:

1. Blok (avtorizasiya): məbləğ müştərinin kartında bloklanır, amma hələ silinmir.
2. Bron və sənəd: bilet yazılır, otel təsdiqlənir.
3. Tutma: uğurlu olduqda bloklanmış məbləğ silinir.
4. Ləğv: bilet yazılmasa və ya otel təsdiqlənməsə, blok açılır və müştərinin pulu toxunulmaz qalır. Qaytarma lazım olmur.

Bloklanmış məbləğ kartda adətən bir neçə gün saxlanılır, müddət bank və kart sistemindən asılıdır. Ona görə tutma bron təsdiqlənən kimi avtomatik edilməlidir. Bu imkanı (iki addımlı ödəniş) bankınızın dəstəkləyib-dəstəkləmədiyini əvvəlcədən soruşun.

Qaytarma və mübahisəli ödənişlər

• Tam və qismən qaytarma: ləğv olunmuş bron üçün bütün məbləğ, cərimə tutulduqda isə yalnız bir hissə qaytarılır. Sistem cəriməni tarif qaydalarına görə hesablamalı və qaytarmanı ödəniş xidmətinə göndərməlidir.
• Eyni karta: qaytarma adətən ödəniş edilən karta gedir və bir neçə iş günü çəkə bilər. Müştəriyə bunu qaytarma zamanı yazmaq zəng sayını azaldır.
• Mübahisəli ödəniş (chargeback): müştəri bank vasitəsilə ödənişi geri tələb edə bilər. Bilet, vauçer, qəbul edilmiş şərtlər və 3D Secure təsdiqi kimi sübutlar sistemdə saxlanılmalıdır.

Valyuta: manat, dollar və avro

Müştəri manatla ödəyir, təchizatçılar isə çox vaxt dollar və ya avro ilə hesablaşır. Burada bir neçə qərar lazımdır:

• Məzənnə mənbəyi: məsələn, Mərkəzi Bankın gündəlik rəsmi məzənnəsi və ya bankınızın məzənnəsi.
• Məzənnə ehtiyatı: axtarış və hesablaşma arasında məzənnə dəyişə bilər. Kiçik bir ehtiyat faizi itkinin qarşısını alır.
• Bir neçə valyutada qiymət: xarici müştərilər üçün saytda dollar və ya avro ilə qiymət göstərmək və həmin valyutada ödəniş qəbul etmək mümkündür. Bunu bankınızla razılaşdırın.

Agentlər və korporativ müştərilər necə ödəyir

• Balans və depozit: agent əvvəlcədən balansı artırır, bron balansdan ödənilir.
• Kredit limiti və faktura: etibarlı agent və ya şirkət bron edir, ödəniş fakturaya görə sonra edilir.
• Kartla birbaşa aviaşirkətə: bəzi hallarda müştərinin kartı ödəniş üsulu kimi birbaşa aviaşirkətə ötürülür. Bu halda satıcı aviaşirkətdir, komissiyanı da o ödəyir. Bu modelin harada mümkün olduğunu GDS və aviaşirkət şərtlərindən öyrənin.

Agent ödənişləri haqqında ətraflı: B2B portal və sub-agent sistemi.

Komissiyalar və xərclər

Bank və ödəniş xidmətləri hər əməliyyatdan faiz alır. Beynəlxalq xidmətlərdə bu, adətən əməliyyatın 2–3%-i, xarici kartlar və valyuta çevrilməsi üçün isə əlavə faizdir. Azərbaycan bankları e-ticarət tariflərini açıq dərc etmir, şərtlər satış həcminə görə fərdi razılaşdırılır. Turizmdə marja çox vaxt kiçik olduğu üçün komissiyanı qiymət qaydalarında nəzərə almaq lazımdır: məsələn, servis haqqına daxil etmək və ya ödəniş üsuluna görə fərqli haqq qoymaq. Ümumi xərclər: aviabilet rezervasiya sistemi neçəyə başa gəlir.

Uçot: hər ödəniş hansı sifarişə aiddir

Hər ödəniş, qaytarma və komissiya konkret sifarişlə əlaqələndirilməlidir. Əks halda ay sonunda bankın çıxarışı ilə sifarişləri əl ilə tutuşdurmaq saatlar aparır. Yaxşı sistemdə ödəniş statusu sifarişdə görünür, qaytarmalar avtomatik qeyd olunur, gündəlik hesabat isə bankın hesabatı ilə tutuşdurulur. Həll: mühasibat və idarəetmə.

Yoxlama siyahısı

• Ödəniş bankın təhlükəsiz səhifəsində və 3D Secure ilə aparılır, kart məlumatları serverdə saxlanılmır.
• İki addımlı ödəniş (blok, sonra tutma) dəstəklənir.
• Tam və qismən qaytarma sistemdən edilir.
• Valyuta məzənnəsinin mənbəyi və ehtiyat faizi müəyyən edilib.
• Agentlər üçün balans, kredit limiti və faktura işləyir.
• Bank komissiyası qiymət qaydalarında nəzərə alınıb.
• Hər ödəniş və qaytarma sifarişlə əlaqələndirilir və hesabatda görünür.

Ümumi seçim meyarları: rezervasiya sistemi necə seçilir: 10 sual. Tələblərinizi yazmaq üçün: texniki tapşırıq şablonu.

Saytınıza onlayn ödənişin necə qoşulacağını müzakirə etmək üçün pulsuz konsultasiyaya yazılın. Ödəniş modulu booking engine-in bir hissəsidir və aviabilet rezervasiya sistemimizə daxildir.

Tez-tez verilən suallar